ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ / Κοινωνικη Ασφαλιση - 27/10/2015

Απο την υπεροπτικη μακαριοτητα του ΚΗΥΚΥ στην υπερκινητικοτητα της ΗΔΙΚΑ

Παρα τα προβληματα κατι εγινε. Αλλα τα δυσκολα ειναι μπροστα

Πανταχου παρουσα η ΗΔΙΚΑ τα τελευταια χρονια δειχνει να ανταποκρινεται δυναμικα στην προσπαθεια του υπουργειου να νοικοκυρεψει το ασφαλιστκο τοπιο που ηταν κυριολεκτικα ξεφραγο αμπελι, θετοντας στη διαθεση του την πληροφορικη της τεχνογνωσια. Το επομενο σταδιο φαινεται να είναι η προσφορα υπηρεσιων απευθειας στους πολιτες απαλλασσοντας τους από το αισχος της ουρας και ο,τι αυτή συνεπαγεται. Ο,τι δηλ καταφερε η μηχ/ση του Υπ Οικονομικων με τις φορολογικες υπηρεσιες του.
 

Ένα μικρο ιστορικο – Από το ΚΗΥΚΥ στην ΗΔΙΚΑ

Είναι ενδιαφερουσα η ιστορια της ΗΔΙΚΑ και χαρακτηριστικη της πορειας των δημοσιων οργανισμων. Ξεκινησε τη ζωη της το 2007 σαν μετεξελιξη του παλαι ποτε «λαθε βιωσαντος» ΚΗΥΚΥ. Τυπικη για τους δημοσιους οργανισμους, η καριερα του ΚΗΥΚΥ. Ξεκινησε το μακρινο 1969. Με μηχανογραφους «παλαιας κοπής». Νεοι ανθρωποι τοτε, σε μια νεα τεχνολογια, ριχτηκαν στη δουλεια με κεφι και διαθεση να προσφερουν και να αποδειξουν την αξια τους. Αναλυτες (οι και «συστηματιες» λεγομενοι) και προγραμματιστες ουσιαστικα εμπειρικοι οι πιο πολλοι, μαθηματικοι και λογιστες με περιορισμενη σεμιναριακη κυριως εκπαιδευση στη μηχ/ση. Και εκπαιδευμενοι χειριστες και χειριστριες. Ηρωικη εποχη. Ξενυχτια, φαντασια, κολπα για να ξεπερασουν τις περιορισμενες δυνατοτητες του εξοπλισμου αλλα και τις δικες τους. Και καταφεραν πολλα. Μισθοδοσιες, λογιστηρια, συνταξεις, εισφορες … Ο,τι μπορουσαν εκαναν. Και προσφεραν πολλα και εστησαν το «μαγαζι» και αμειφθηκαν καλα.
Και μετα ηρθε η κριση της «μεσης» ηλικιας και οι παλιοι πρωτοποροι επαναπαυθηκαν στις δαφνες τους. Στερεψαν από ιδεες και οραμα. Δεν ξερανε πώς να συνεχισουν. Η πληροφορικη εποχη ειχε αρχισει να αλλαζει, το συστημα επρεπε να προσαρμοστει για να επιβιωσει. Δεν το αφησαν, γαντζωθηκαν στις καρεκλες τους και επελεξαν τη «συντηρηση». Η δραστηριοτητα μειωθηκε, οι αμοιβες διατηρηθηκαν υψηλες και αυξανονταν και όπως σε ολους τους οργανισμους «καταναλωση» που δεν «ξοδευεται» γινεται λιπος. Και ο οργανισμος παχυσαρκος και δυσκινητος με μονη εγνοια τη διατηρηση των κεκτημενων. Τυπικη περιπτωση, το ιδιο εγινε με τον ΟΤΕ, τη ΔΕΗ …

Μια προσπαθεια εκσυγχρονισμου που εγινε το 1977, από τον Ανδριανοπουλο (τοτε υφυπουργο για τις κοινωνικες ασφαλισεις υπο τον υπουργο Σ. Δοξιαδη), με το διορισμο μετα από διαγωνισμο τριων νεων Δ/ντων. Δεν δουλεψε. Η πολεμικη που τους ασκηθηκε από το παλιο «κατεστημενο» τους αδρανοποιησε και τους υποχρεωσε να φυγουν. Ενας μονο διασωθηκε που πονηρος ων συνεργαστηκε με τους παλιους και εφυγε όταν βρηκε μιαν άλλη καλυτερη θεση. Το σφαλμα ηταν οτι η παρεμβαση εγινε στο μεσαιο επιπεδο της διοικησης αφηνοντας την κορυφη ανεγγιχτη και ετσι αφησε τους νεους εκτεθειμενους σε πολεμικη και απο πανω και απο κατω. (Το σφαλμα αυτο απεφευχθη με την ΗΔΙΚΑ το 2007 όπως θα δουμε παρακατω, με καλα αποτελεσματα, αλλα ... χαθηκαν 30 χρονια που για την πληροφορικη ειναι μια αιωνιοτητα.

Ετσι χαθηκε το περιφημο τρενο της πληροφορικης και το ΚΗΥΚΥ εχασε την επαφη με την πραγματικοτητα αλλα και με τους πελατες του και τελικα εξελιχθηκε σε «σοβιετικο απολιθωμα του Μπρεζνιεφ». Τιποτα το ιδιαιτερο, μια τυπικη δημοσια υπηρεσια σε ένα κρατος που πολλοι ονομασαν σαν την τελευταια σοβιετικη δημοκρατια της ευρωπης.
 

Η ΗΔΙΚΑ Α.Ε.

Μια δευτερη και πιο ριζοσπαστικη προσπαθεια (και γιαυτο ισως αποδειχθει πιο αποτελεσματικη), να ξυπνησει ο κοιμισμενος γιγαντας εγινε το 2007 με την ιδρυση της ΗΔΙΚΑ Α.Ε . Αλλαξε και το μοντελο διοικησης. Ο επικεφαλης δεν γινονταν από προαγωγη εσωτερικα αλλα απο διορισμο από την «αγορα» μετα από (υποτιθεται) διαγωνισμο, ως δ/νων συμβουλος για περιορισμενο χρονο. Στην ουσια από εμπιστο στον εκαστοτε υπουργο. Ηλθαν 3 Διευθυνοντες μεχρι τωρα. Κανεις δεν εξαντλησε τη θητεια του οι πολλες κυβερνητικες μεταβολες εφεραν και αλλαγες διευθυνοντων. Ο καθενας με τα δυνατα και αδυνατα σημεια του αλλα και διαθεση να εφαρμοσουν την πολιτικη του υπουργου τους. Αν κρινουμε από τα αποτελεσματα δεν τα πηγαν και ασχημα. Ξυπνησαν ένα οργανισμο που ηταν σε διαρκη χειμερια ναρκη και τον ταρακουνησαν και εβγαλαν δουλεια. Παρα τις αντικειμενικες δυσκολιες: ενα ολοενα συρρικνουμενο προσωπικο με δραματικα συρρικνουμενες αποδοχες. Κιομως βρηκαν τροπο να υλοποιησουν τα σχεδια των υπουργων τους.

Ο πρωτος, ο Κοντός επι Πετραλια και ΝΔ, παρα το συγκρουσιακο του χαρακτηρα, προωθησε δυναμικα την εσωτερικη οργανωση της ΗΔΙΚΑ, υλοποιησε τον ΑΜΚΑ και ξεκινησε την εκκαθαριση των συνταγων φαρμακων μια πρωτη προσπαθεια να ελεγχθει το κοστος των φαρμακων.
Ο επομενος, ο Σφυροερας επι Κουτρουμανου/Δρεττα του ΠΑΣΟΚ, με τη «ναξιωτικη» διπλωματια του καταφερε να την κρατησει ζωντανη, την εποχη που «παιζονταν» η διαλυση ή η απορροφηση από αλλους οργανισμους και ξεκινησε την ηλεκτρονικη συνταγογραφηση.
Ο σημερινος, ο Χαλαρης επι Βρουτση της συγκυβερνησης φαινεται να την εβαλε για τα καλα στο χαρτη. Βοηθησε βεβαια και ο υπουργος που ειχε γνωση της πληροφορικης και ηξερε τί ηθελε από την αυτην για να τα βγαλει περα με ενα πραγματικα ηρακλειο αθλο. Να ισορροπησει σε τεντωμενο σκοινι, αναμεσα στις πιεσεις της τροικας για δραστικο περιορισμο του υπερβολικου κοστους της ασφαλισης και στο πολιτικο κοστος. Με λιγα λογια να κανει σε λιγο χρονο και σε καθεστως φτωχειας ο,τι δεν ειχε γινει εδω και 30 χρονια. Να νοικοκυρεψει ένα «ξεφραγο» αμπελι που εμπαζε από παντου, να περιορισει τις δαπανες και να «μαζεψει» τα χρωστουμενα των εισφορων και ακομη να προχωρησει σε τολμηρη μεταρρυθμιση του συστηματος. (Βλ. ΕΙΔΗΣΕΙΣ, Κοινωνικη Ασφαλιση).
 

Υποδομη

Ενθαρυντικο ειναι το γεγονος πως η ΗΔΙΚΑ φαινεται να αποκτα (συντομα;) δικη της στεγη στη Λυκουργου 10 στην Ομονοια (γινονται ηδη σημαντικες δαπανες για τη διαμορφωση του κτιριου.
Απο εξοπλισμο εχει ικανοποιητικο κεντρικο υπολογιστη, ισχυρο εκτυπωτικο και εμφακελλωτικο περιβαλλον
Το μεγαλο προβλημα ειναι το προσωπικο. Οι πιο παλιοι που κρατουσαν τις παλαιοτερες παραδοσιακες εφαρμογες συνταξιοδοτουνται επωφελουμενοι απο τα ευνοικα ηλικιακα ορια και φευγουν. Δυσκολα βρισκεις υπαλληλο πανω απο τα 55. Αυτο σημαινει οτι οι νεοτεροι που θα απομεινουν και πολλοι απο αυτους ειναι ικανοποιητικα εξοικειωμενοι με τις νεες τεχνολογιες θα επωμιστουν και τις παλιες εφαρμογες και τις νεες που ανεπτυξαν οι ιδιοι αλλα και να παραλαβουν και να λειτουργησουν αυτες που εχουν προκηρυχθει. Και μαλιστα με τις γλισχρες αποδοχες μετα τις συνεχεις περικοπες.
 

Εργο

Βοηθησε η ΗΔΙΚΑ αυτά τα χρονια της κρισης να αναταχθει το ασφαλιστικο τοπιο από την χρόνια αφασια του. Για να ανταποκριθει στα συνεχη αιτηματα του υπουργειου για νεα εργα εφαρμοσε τη μεθοδολογια συνδυασμου εσωτερικης αναπτυξης συστηματων σε πρωιμη μορφη ώστε να κανει το υπουργειο τη δουλεια του σε πρωτη φαση και παραλληλα αναθεσης της ολοκληρωμενης αναπτυξης σε εξωτερικους φορεις.

Ετσι εκτος του ΑΜΚΑ που προαναφεραμε, ξεκινησε η υλοποιηση των συστηματων:
- Ηλ Συνταγογραφηση στη σημερινη του ικανοποιητικη μορφη ενώ επεται ολοκληρωμενη αναπτυξη από ιδιωτικη εταιρια
- Το συστημα ΑΤΛΑΣ (αρχειο ασφαλισμενων) με τις μερες ασφαλισης τους σε μια πρωτη μορφη. Σε πρωτη φαση η ΗΔΙΚΑ ανεπτυξε ένα αρχειο ενεργων ασφαλισμενων για όλα τα Ταμεια και το συνδεσε με το αρχειο περιθαλψης και ειχαμε ένα πρωτο οφελος στην καθημερινοτητα με την αυτοματη θεωρηση των βιβλιαριων υγειας.Για το ολοκληρωμενο συστημα εχει γινει διαγωνισμος που εχει ήδη κατακυρωθει (βλ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ, Κοιν Ασφαλιση)
- Ακομα τα συστηματα ΗΛΙΟΣ (αρχειο συνταξιουχων), ΑΡΙΑΔΝΗ (ληξιαρχικες πραξεις), ΕΡΓΑΝΗΣ (αρχειο εργαζομενων), ΕΣΤΙΑ (αρχειο ακινητης περιουσιας Ταμειων).

Προσφατα υλοποιησε το Ελαχιστο Εγγυημενο Εισοδημα μια Web εφαρμογη που επιτρεπει στους ενδιαφερομενους που ζουν σε κατασταση ακραιας φτωχειας να κανουν αιτηση για να διεκδικησουν το επιδομα επιβιωσης. Το εργοσημο.

Παραλληλα αξιοποιωντας τη χρηματοδοτηση του ΕΣΠΑ , προχωρησε σε σειρα αναθεσεων σε ιδιωτικους φορεις εργων που εχει ζητησει το υπουργειο, καθως και την ολοκληρωμενη μορφη των εργων όπως τα παραπανω που ξεκινησε η ιδια. Εκτος από τα εργα ανεθεσε σε τριτους και τη μελετη και συνταξη των προκηρυξεων των σχετικων διαγωνισμων. Η ιδια ανελαβε την ευθυνη της διεκπεραιωσης των διαγωνισμων. Στους ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥΣ, Κοινωνικη Ασφαλιση, θα βρειτε μια κατατοπιστικη περιγραφη των εργων αυτων και την εξελιξη των σχετικων διαγωνισμων. Συνοπτικα βλεπουμε 9 διαγωνισμους συνολικης αξιας γυρω στα 50 εκ €, από τους οποιους 7 εχουν κατακυρωθει και 2 είναι σε εξελιξη.
 

Η αποψη μας

Η ιδεα της αναθεσης εργων σε τριτους δεν είναι κακη και μαλιστα είναι αναγκαια όταν πρεπει να γινουν πολλα σε μικρο διαστημα και δεν υπαρχει ικανος αριθμος υπαλληλων να τα αναλαβουν.
Δεν είναι όμως και πανακεια. Προς το παρον μετατοπιζεις την ευθυνη και τη δουλεια σε καποιον άλλο, αλλα στη συνεχεια εσυ θα κληθεις να τη λειτουργησεις. Αυτό σημαινει πως εκεινο που εχει σημασια είναι ποσο καλο θα είναι το συστημα που θα παραλαβεις. Και δυστυχως αυτό δεν είναι δεδομενο. Η μεχρι τωρα εμπειρια δεν είναι ιδιαιτερα ενθαρρυντικη. Καθυστερησεις στην παραδοση, υπερβασεις στο κοστος και πλημμελεις υλοποιησεις δυστυχως δεν αποτελουν εξαιρεση. Φταινε παντα οι εταιριες; Όχι βεβαια. Ελλιπη στοιχεια από δυσλειτουργικες δημοσιες υπηρεσιες, δυσκολια στην επικοινωνια ασφαλως δυσχεραινει το εργο τους. Αλλα εχουν κιαυτες μεριδιο ευθυνης σε πολλες περιπτωσεις τα προβληματα ηταν γνωστα στις εταιριες αλλα τα υποτιμησαν στην προσπαθεια να παρουν τη δουλεια και δεχτηκαν υπεραισιοδοξες προθεσμιες και εδωσαν χαμηλες προσφορες ή επιδιωξαν να μεγιστοποιησουν το κερδος τους εις βαρος της ποιοτητας.

Από εδώ και περα αρχιζουν τα δυσκολα για την ΗΔΙΚΑ. Δεν αναθετεις και μετα «ξενοιαζεις». Θα πρεπει να εχει αρκετους και καλα καταρτισμενους υπαλληλους για να κανουν την παρακολουθηση της πορειας της υλοποιησης και την αυστηρη παραλαβη τους στον χρονο που προβλεπεται. Στη συνεχεια θα πρεπει να προβλεφθει προσωπικο για τη λειτουργια και συντηρηση των νεων εφαρμογων. Εν προκειμενω, αν ισχυσουν οι προβλεπομενες προθεσμιες παραδοσης των εργων που εχουν κατακυρωθει, η ΗΔΙΚΑ θα κατακλυσθει μεσα στο 2015 από συστηματα προς παραλαβη, τομους τεκμηριωσεων, προγραμματα, οθονες κλπ. Θα τα βγαλει περα; Το Δημοσιο βριθει από παραδειγματα εξοπλισμου που σκουριαζει αχρησιμοποιητο, τομους τεκμηριωσεων τροφη ποντικων σε υγρες αποθηκες και χρηματα πεταμενα. Τα παραδειγματα απειρα. Με τα λεφτα (του ΕΣΠΑ εν προκειμενω) μπορεις να κανεις διαγωνισμους, για να λειτουργησεις όμως τα συστηματα που θα σου παραδωσουν πρεπει να εχεις γερη υποδομη.

Και το ερωτημα τωρα είναι αν η ΗΔΙΚΑ όπως και οι άλλες αναθετουσες υπηρεσιες, εχουν αυτην την υποδομη. Ειδικοτερα για την ΗΔΙΚΑ που είναι το θεμα μας.
Μια πρωτη ακτινογραφια των διαγωνισμων αποκαλυπτει ότι η ΗΔΙΚΑ «μοιρασε» γυρω στα 50 εκατ € για τους 9 διαγωνισμους που διεκπεραιωνει. Στα χρηματα αυτά θα πρεπει να προστεθουν και τα χρηματα (αλλα και ο χρονος) για την αναθεση σε μελετητικα γραφεια της καταρτισης των προκηρυξεων, τα δικηγορικα γραφεια που αναλαμβανουν τη νομικη παρακολουθηση των διαγωνισμων (τωρα ολοι φοβουνται και θελουν τα νωτα τους καλυμενα), τις επιτροπες αξιολογησης, τις ειδικες επιτροπες, τις διακομματικες επιτροπες (όπως στο διαγωνισμο για την Ηλ Συνταγογραφηση).
Από πλευρας χρονου φαινεται πως ο χρονος από την πρωτη προετοιμασια μεχρι την κατακυρωση είναι γυρω στα 2 χρονια, ενώ μεχρι τη λειτουργια προβλεπουμε 5 χρονια αν δεχθουμε το συμβατικο χρονο υλοποιησης, που συνηθως δεν τηρειται (για τον πραγματικο χρονο θα το δουμε συντομα μεσα στο 2015 οποτε προβλεπεται να παραδοθουν τα περισσοτερα συστηματα). Αντε τωρα να βιαζεται το υπουργειο για να προλαβει τις “δεσμευτικες” προθεσμιες που με τη γνωστη ελληνικη αισιοδοξια εδωσε στην τροικα. Βεβαια οι κυνικοι μπορουν να πουν, δε βαριεσαι στο 2015 εχει ο θεος μεχρι τοτε ποιος ζει και ποιος πεθαινει.

Μηπως θα πρεπει να αλλαξει το μοντελο αναπτυξης εφαρμογων; Ασφαλως υπαρχουν ρεαλιστικες εναλλακτικες αν επικρατησει η λογικη και η φαντασια.

Το άλλο ερωτημα είναι το προσωπικο που όπως ειδαμε παραπανω φθινει λογω συνταξιοδοτησεων. Θα επαρκεσει το απομενον νεοτερο προσωπικο να ανταποκριθει στην εξαιρετικη πιεση που θα δεχτει τον επομενο χρονο;

Αυτες οι παρατηρησεις και η προβληματικη μας παραπεμπουν στο θεμελιωδες ερωτημα. Εχει γινει μελετη σχετικα με το μελλον της ΗΔΙΚΑ; Πώς βλεπουμε να εξελισσεται αυτή η τοσο χρησιμη Υπηρεσια στον τοσο απαιτητικο ασφαλιστικο χωρο. Υπαρχει ένα πλανο, 5ετες ας πουμε σε πρωτη φαση να εξετασει τις προοπτικες και τις ενεργειες που θα πρεπει να γινουν από τωρα και να χ/π σε οριζοντα 5ετιας; Μηπως θα πρεπει να μελετηθει παραλληλα και η αλλαγη στο μοντελο ηγεσιας οχι μονο στο ανωτατο επιπεδο που οπως ειδαμε ειχε αποτελεσματα αλλα και στα μεσαια επιπεδα;

Εδω σε θελω. Τί κανουμε; Χρειαζεται πλανο! Υπαρχει αυτος ο προβληματισμος απο το υπουργειο, το ΔΣ του ΚΗΥΚΥ; Αυτό είναι και το ασθενες σημειο του επι θητεια Δ/νοντα. Δεν εχει το κινητρο να δει παρα περα από την 4ετη θητεια του. Αρα θα πρεπει να ενδιαφερθει το υπουργειο και να το ζητησει ειτε από το ΔΣ της ΗΔΙΚΑ, ειτε να ορισει ανεξαρτητη ομαδα εργασιας.
 
{jcomments on}

Print